św. Franciszek z Asyżu

Syn bogatego kupca, który dla Chrystusa wybrał ubóstwo, założył braci mniejszych i uczył, że całe stworzenie jest powodem do wychwalania Boga.

Wspomnienie: 4 października 1181/1182–1226 Nawrócenie Choroba i cierpienie Zaufanie Bogu

W skrócie

Urodził się pod koniec 1181 lub na początku 1182 r. w Asyżu jako syn zamożnego kupca bławatnego. Po niewoli i chorobie, spotkaniu z trędowatym i modlitwie przed krzyżem w San Damiano porzucił dawne życie.
Postanowił żyć Ewangelią w ubóstwie i radości. W 1209 r. papież Innocenty III zatwierdził jego sposób życia. Z jego natchnienia powstali bracia mniejsi (franciszkanie), klaryski i świeccy tercjarze.
W 1224 r. na górze Alwerni otrzymał stygmaty. Zmarł wieczorem 3 października 1226 r. w Porcjunkuli, a dwa lata później został ogłoszony świętym. W 1979 r. Jan Paweł II ogłosił go patronem ekologów.

Życiorys

Franciszek urodził się pod koniec 1181 lub na początku 1182 r. w Asyżu, w środkowych Włoszech. Jego ojciec, Pietro Bernardone, był zamożnym kupcem bławatnym. Młody Franciszek lubił poezję i muzykę, wyprawiał uczty dla rówieśników i marzył o sławie rycerza. Gdy miał ok. 20 lat, wyruszył na wojnę Asyżu z Perugią, trafił do niewoli i ciężko zachorował. Po powrocie zaczął powoli zmieniać swoje życie.

W tym czasie spotkał trędowatego: zsiadł z konia i pocałował go na znak pokoju. W kościółku św. Damiana usłyszał słowa z krzyża: „Idź, Franciszku, i napraw mój zrujnowany Kościół”. Najpierw zrozumiał je dosłownie i zaczął odbudowywać zniszczone kościoły. Gdy ojciec wyrzucał mu zbytnią hojność wobec ubogich, Franciszek w obecności biskupa Asyżu zdjął z siebie ubranie i wyrzekł się ojcowskiego dziedzictwa. Przełomem była Ewangelia o rozesłaniu uczniów: zrozumiał, że ma żyć w ubóstwie i głosić Ewangelię. Dołączyli do niego pierwsi towarzysze, a w 1209 r. papież Innocenty III zatwierdził ich sposób życia.

Bracia zamieszkali przy kościółku Matki Bożej Anielskiej, czyli w Porcjunkuli. Za Franciszkiem poszła także Klara, młoda szlachcianka z Asyżu – tak powstał zakon klarysek. Świeccy, którzy chcieli żyć duchem Franciszka, dali początek tercjarzom (dziś Franciszkański Zakon Świeckich). W 1219 r. Franciszek dotarł do Egiptu i spotkał się z sułtanem Malikiem al-Kamilem, by świadczyć o Chrystusie bez przemocy. Na Boże Narodzenie 1223 r. w Greccio urządził żłóbek z wołem i osłem, od którego wywodzi się zwyczaj szopek. Napisał Regułę dla braci, zatwierdzoną później przez papieża.

W 1224 r., podczas modlitwy na górze Alwerni, ujrzał Ukrzyżowanego pod postacią serafina i otrzymał stygmaty – znaki męki Chrystusa. Ostatnie lata przeżył w chorobie, z coraz słabszym wzrokiem, a mimo to ułożył Pieśń słoneczną, w której wzywa całe stworzenie do chwalenia Boga. Zmarł wieczorem 3 października 1226 r. w Porcjunkuli, leżąc na gołej ziemi, po pobłogosławieniu braci. Dwa lata później papież Grzegorz IX ogłosił go świętym, a w Asyżu wzniesiono ku jego czci bazylikę z freskami Giotta. Jan Paweł II w 1979 r. ogłosił go patronem ekologów. Papież Franciszek, przyjmując jego imię, nazwał go wzorem troski o to, co słabe.

Opowieść z życia

Młody Franciszek jedzie konno w okolicach Asyżu. Na drodze stoi trędowaty. Jeszcze niedawno sam widok takich chorych był dla niego nie do zniesienia. Tym razem zsiada z konia i całuje chorego na znak pokoju. Po latach w Testamencie wspomina, że to Pan wprowadził go między trędowatych, i dodaje: „to, co wydawało mi się gorzkie, zmieniło mi się w słodycz duszy i ciała”. Od tego spotkania zaczyna się jego nowe życie.

Tradycja i legendy. Franciszek jest często przedstawiany wśród ptaków. Opowieść o kazaniu do ptaków znamy z dawnych żywotów i z „Kwiatków świętego Franciszka”. Z „Kwiatków”, czyli zbioru opowieści spisanego w XIV w., pochodzi też historia o oswojeniu wilka z Gubbio. To przekazy tradycji, nie relacje historyczne. Biografowie opisują również sen papieża Innocentego III: widział on, jak mały, niepozorny zakonnik podtrzymuje chylącą się bazylikę na Lateranie. Popularna modlitwa „Panie, uczyń mnie narzędziem Twego pokoju” nie pochodzi od Franciszka. Pierwszy raz opublikowano ją anonimowo we Francji w 1912 r., a z jego imieniem połączono ją później. Nie ma też w jego pismach zdania „Głoście Ewangelię, a jeśli trzeba, używajcie słów”. W Regule niezatwierdzonej prosił jednak, by bracia głosili przede wszystkim swoimi uczynkami.

Cytaty

Mnie, bratu Franciszkowi, Pan dał tak rozpocząć życie pokuty: gdy byłem w grzechach, widok trędowatych wydawał mi się bardzo przykry. I Pan sam wprowadził mnie między nich i okazywałem im miłosierdzie.

Testament św. Franciszka, 1–2

Pochwalony bądź, mój Panie, przez siostrę naszą, matkę ziemię, która nas żywi i chowa, wydaje różne owoce z barwnymi kwiatami i trawami.

Pieśń słoneczna · cyt. za encykliką „Laudato si’”, 1

Nie powinniśmy być mądrzy i roztropni według ciała, ale raczej mamy być prości, pokorni i czyści. Nigdy nie powinniśmy wynosić się ponad innych, ale raczej mamy być sługami i poddanymi każdego człowieka ze względu na Boga.

List do wszystkich wiernych · Liturgia Godzin, 4 X

Jakaż to łaska niezwykła! Jakaż wzniosłość pokorna: Pan wszechświata, Bóg i Syn Boży, tak się uniża, że dla naszego zbawienia kryje się pod skromną postacią chleba.

List do całego zakonu · cyt. za Benedyktem XVI, 27 I 2010

Cytaty z pism św. Franciszka według polskiego tekstu Testamentu (kapucyni.pl), encykliki „Laudato si’” (vatican.va), Liturgii Godzin (II czytanie 4 października) oraz polskiego przekładu katechezy Benedykta XVI z 27 I 2010 r. („L’Osservatore Romano”, wydanie polskie). Fragmenty krótkie, ze wskazaniem źródła.

Czego uczy dziś?

Podejdź bliżej Franciszek zsiadł z konia i podszedł do trędowatego, którego wcześniej unikał. Pomyśl, do kogo Ty boisz się podejść, i zrób dziś jeden mały krok w jego stronę.

Prostota zamiast nadmiaru Uczył, że mamy być prości i pokorni. Zrezygnuj z czegoś zbędnego i podziel się z kimś, kto ma mniej.

Dziękuj za stworzenie W Pieśni słonecznej chwalił Boga za słońce, wodę i ziemię. Zatrzymaj się na chwilę, podziękuj Bogu za piękno świata i zadbaj o nasz wspólny dom.

Modlitwa

Boże, Ty sprawiłeś, że święty Franciszek z Asyżu żyjąc w ubóstwie i pokorze upodobnił się do Chrystusa, daj, abyśmy idąc tą drogą naśladowali Twojego Syna i zjednoczyli się z Tobą pełni wesela i miłości. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, Bóg, przez wszystkie wieki wieków. Amen.

Kolekta z Mszału Rzymskiego na wspomnienie św. Franciszka z Asyżu (4 października).

Film z kanału

Pieśń z kanału KatolickiTV o decyzji serca, by wybrać Jezusa. Taki wybór podjął Franciszek, gdy zostawił dawne życie i poszedł za Ewangelią.

Źródła

← Wróć do świętych