Św. Jan od Krzyża w karmelitańskim habicie, z krucyfiksem i czaszką; obraz z 1656 roku
Autor nieznany, obraz przypisywany Franciscowi de Zurbaránowi, „Św. Jan od Krzyża” (1656), Muzeum Archidiecezjalne w Katowicach (kadr). Domena publiczna, Wikimedia Commons.

Święci › Jan od Krzyża

Karmelita, mistyk i doktor Kościoła — przewodnik zaufania Bogu

św. Jan od Krzyża

Karmelita z Hiszpanii, współpracownik św. Teresy z Ávila w reformie zakonu. Poeta i doktor Kościoła, który uczył miłości oczyszczanej z przywiązania do duchowych pociech. Jego noc ciemna prowadzi ku zjednoczeniu z Bogiem. Wspomnienie 14 grudnia.

Wspomnienie: 14 grudnia 1542–1591 Zaufanie Bogu Lęk i niepokój Nawrócenie

W skrócie

  • Urodził się w 1542 roku w Fontiveros w Hiszpanii. Został karmelitą i prezbiterem.
  • Wraz ze św. Teresą z Ávila współtworzył reformę Karmelu. Był więziony w Toledo.
  • Zmarł 14 grudnia 1591 roku w Úbeda. W 1926 roku został ogłoszony doktorem Kościoła.

Życiorys

Historia. Jan od Krzyża urodził się w 1542 roku w Fontiveros. Pochodził z ubogiej rodziny. Wstąpił do karmelitów i otrzymał święcenia kapłańskie. Spotkanie ze św. Teresą z Ávila skierowało go ku reformie zakonu i życiu karmelitów bosych. To Teresa z Ávila, nie św. Teresa od Dzieciątka Jezus, była jego współpracownicą.

Reforma napotkała opór. Jan został uwięziony przez współbraci w Toledo w 1577 roku. Opuścił więzienie w 1578 roku. Benedykt XVI opisuje ten czas jako doświadczenie cierpienia, któremu towarzyszyła twórczość poetycka. Nie dopowiadamy szczegółów tortur ani cudownych wydarzeń.

Do jego najważniejszych dzieł należą Droga na Górę Karmel, Noc ciemna, Pieśń duchowa i Żywy płomień miłości. Poezja i komentarze ukazują drogę oczyszczenia, miłości oraz zjednoczenia z Bogiem.

Nauczanie. Noc ciemna oznacza w jego duchowości oczyszczenie wiary i miłości, także wtedy, gdy znikają odczuwalne pociechy. Nie jest tu nazwą diagnozy medycznej ani psychologicznej. Jan zachęca do uwalniania serca od przywiązań, aby przyjmować miłość Boga.

Zmarł 14 grudnia 1591 roku w Úbeda. Kanonizowany w 1726 roku, w 1926 został ogłoszony doktorem Kościoła. Jego wspomnienie przypada 14 grudnia.

Opowieść z tradycji

Tradycja Kościoła nazywa Jana doktorem mistycznym. Nie jest to opowieść o cudzie, ale sposób odczytania jego pism: człowiek dojrzewa do miłości, która nie uzależnia wierności Bogu od własnych odczuć. Historyczny rdzeń tej tradycji stanowią zachowane dzieła i życie reformatora.

Historia a tradycja. Życie Jana jest dobrze udokumentowane. Nie dodajemy legend o objawieniach. Określenie „doktor mistyczny” należy do tradycji recepcji jego nauczania; tytuł doktora Kościoła został mu oficjalnie nadany w 1926 roku.

Cytaty

spraw, abyśmy wytrwale idąc za jego przykładem, osiągnęli wieczną chwałę.

Mszał Rzymski · fragment kolekty, za kerygma.pl

Usunięto znaki rubrycystyczne. Przytoczono dosłowny fragment modlitwy Kościoła, nie własną wypowiedź Jana. Omówienia jego pism na tej stronie są parafrazami, nie cytatami.

Czego uczy dziś?

Zaufać bez pociech W modlitwie szukaj Boga, nie tylko przyjemnych odczuć. Pozostań przy krótkiej, wiernej modlitwie także w oschłości.
Oddać Bogu niepokój Przynieś Bogu swój lęk i poproś o światło na najbliższy krok. Duchowa ciemność nie przekreśla Jego obecności.
Wracać do miłości Przyjrzyj się jednemu przywiązaniu, które utrudnia dobro. Wybierz konkretny gest nawrócenia i miłości wobec drugiego człowieka.

Modlitwa

Boże, Ty obdarzyłeś świętego Jana od Krzyża, prezbitera, niezwykłą miłością krzyża i zupełnego wyrzeczenia się siebie, spraw, abyśmy wytrwale idąc za jego przykładem, osiągnęli wieczną chwałę. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, Bóg, przez wszystkie wieki wieków. Amen.

Kolekta ze wspomnienia św. Jana od Krzyża, 14 grudnia, Mszał Rzymski dla diecezji polskich · za kerygma.pl. Pełne zakończenie, bez znaków rubrycystycznych.

Film z kanału

Pieśń „Kiedy wszystko milczy” z kanału KatolickiTV to osobna chwila modlitewnego zatrzymania, gdy brakuje słów i odpowiedzi. Nie jest biografią Jana od Krzyża ani wykonaniem jego poezji.

Źródła

← Wróć do świętych