św. Andrzej Bobola

Jezuita, kaznodzieja i misjonarz Polesia, nazywany „łowcą dusz”. W 1657 r. w Janowie Poleskim oddał życie za wiarę, nie wyrzekając się Chrystusa mimo okrutnych tortur. Od 2002 r. jest jednym z patronów Polski.

Święto: 16 maja 1591–1657 Nawrócenie Lęk i niepokój Zaufanie Bogu

W skrócie

Urodził się 30 listopada 1591 r. w Strachocinie koło Sanoka, w rodzinie szlacheckiej. W 1611 r. wstąpił do jezuitów w Wilnie, a w 1622 r. przyjął święcenia kapłańskie.
Przez ponad 30 lat był kaznodzieją, spowiednikiem i misjonarzem, m.in. w Wilnie, Połocku, Łomży i Pińsku. Chodził od wsi do wsi po zaniedbanym Polesiu, dlatego nazwano go apostołem Pińszczyzny i „łowcą dusz”.
Zginął śmiercią męczeńską 16 maja 1657 r. w Janowie Poleskim. Pius IX ogłosił go błogosławionym w 1853 r., a Pius XI świętym 17 kwietnia 1938 r. Jego relikwie spoczywają w sanktuarium przy ul. Rakowieckiej w Warszawie.

Życiorys

Andrzej Bobola urodził się 30 listopada 1591 r. w Strachocinie koło Sanoka, w rodzinie szlacheckiej mocno przywiązanej do wiary katolickiej. Uczył się w szkole jezuickiej, a 31 lipca 1611 r., mając 20 lat, wstąpił do jezuitów w Wilnie. Studiował filozofię na Akademii Wileńskiej, uczył młodzież w Braniewie i Pułtusku, potem wrócił do Wilna na teologię. Święcenia kapłańskie przyjął 12 marca 1622 r., w dniu kanonizacji św. Ignacego Loyoli i św. Franciszka Ksawerego.

Współcześni pisali o nim szczerze, że był skłonny do gniewu, uparty i niecierpliwy. Przełożeni podkreślali jednak, że wytrwale pracował nad sobą, był dobrym kaznodzieją i miał dar obcowania z ludźmi. Pod koniec życia powszechnie nazywano go świętym.

Pracował w Nieświeżu, Wilnie, Bobrujsku, Połocku, Warszawie, Łomży i Pińsku jako kaznodzieja, spowiednik, wychowawca młodzieży i misjonarz ludowy. Polesie było wtedy krainą ubogą i religijnie zaniedbaną. Andrzej chodził od domu do domu, nauczał, chrzcił, błogosławił małżeństwa i prowadził ludzi do spowiedzi. Szukał też pojednania prawosławnych z Kościołem katolickim, a wielu z nich pod wpływem jego kazań przyjęło wiarę katolicką. Dlatego nazwano go apostołem Pińszczyzny i Polesia oraz „łowcą dusz”, ale jego gorliwość budziła też wrogość.

W czasie wojen połowy XVII w. Pińsk kilkakrotnie przechodził z rąk do rąk. Wiosną 1657 r. o. Andrzej schronił się w okolicach Janowa. 16 maja schwytali go Kozacy, a po okrutnych torturach zabili go w Janowie Poleskim. Jezuici pochowali jego ciało w podziemiach swojego kościoła w Pińsku. W 1755 r. papież Benedykt XIV orzekł, że poniósł śmierć za wiarę, a 30 października 1853 r. Pius IX ogłosił go błogosławionym.

Losy jego ciała splotły się z historią Polski. Od 1808 r. relikwie przechowywano w Połocku. W 1922 r. bolszewicy wywieźli je do Moskwy, do gmachu wystawy higienicznej Ludowego Komisariatu Zdrowia. Rok później, na prośbę Stolicy Apostolskiej, wydano je i przewieziono do Rzymu. Pius XI kanonizował Andrzeja Bobolę 17 kwietnia 1938 r., w Niedzielę Zmartwychwstania. W czerwcu 1938 r. relikwie wróciły do Polski specjalnym pociągiem, witane w wielu miastach, i spoczęły w Warszawie przy ul. Rakowieckiej. Dziś jest tam narodowe sanktuarium św. Andrzeja Boboli. Na 300. rocznicę jego śmierci Pius XII wydał encyklikę „Invicti athletae Christi” (16 maja 1957 r.). W 2002 r. Stolica Apostolska, na prośbę Prymasa Polski kard. Józefa Glempa, ogłosiła go jednym z patronów Polski. Uroczyste ogłoszenie odbyło się 16 maja 2002 r. w jego warszawskim sanktuarium.

Opowieść z życia

Jest 16 maja 1657 r. Do Janowa wpadają Kozacy i dopytują o ojca Andrzeja. Mieszkańcy wsi Peredił, gdzie się ukrywa, ostrzegają go i dają mu wóz do ucieczki. Pod wsią Mogilno drogę zastępuje mu jednak oddział. Andrzej zostaje pobity, przywiązany do siodeł i pędzony za końmi do Janowa. Tam dowódca pyta go, czy jest księdzem. Andrzej nie ukrywa, kim jest, i wzywa oprawców do nawrócenia. Ani tortury, ani namowy nie łamią jego wiary. Umiera tego samego dnia, wzywając imienia Jezus.

Tradycja i legendy. Z dziejami kultu św. Andrzeja wiążą się przekazy tradycji. Według nich 16 kwietnia 1702 r. ukazał się rektorowi kolegium jezuitów w Pińsku, o. Marcinowi Godebskiemu, i wskazał, gdzie w krypcie kościoła leży jego zapomniana trumna. Ciało odnaleziono wtedy nienaruszone, a jego kult szybko się rozszerzył. Inny przekaz mówi, że w 1819 r. Andrzej ukazał się w Wilnie dominikaninowi o. Alojzemu Korzeniewskiemu i zapowiedział odrodzenie Polski, która była wtedy pod zaborami, oraz to, że zostanie jej patronem. Te opowieści, przekazywane z pokolenia na pokolenie, umacniały nadzieję Polaków w czasach niewoli.

Cytaty

Jestem katolickim kapłanem; w tej wierze się urodziłem i w niej też chcę umrzeć. Wiara moja jest prawdziwa i do zbawienia prowadzi […]

św. Andrzej Bobola · odpowiedź oprawcom w Janowie, cyt. za encykliką Piusa XII „Invicti athletae Christi”, 1957

Nie tylko bowiem krwi rozlewem wydajemy Bogu świadectwo naszej wiary, ale i mężnym a wytrwałym opieraniem się pokusom […]

Pius XII · encyklika „Invicti athletae Christi”, 16 V 1957

Niechże więc wszyscy jako we wzór wpatrują się w męstwo świętego Męczennika Andrzeja Boboli, niech nieugiętą jego wiarę i sami zachowują i na wszelki sposób bronią […]

Pius XII · encyklika „Invicti athletae Christi”, 16 V 1957

Święty Andrzej jest patronem ewangelizacji w trudnych czasach.

Episkopat Polski · list z 30 IV 2002 r. w związku z ogłoszeniem św. Andrzeja Boboli patronem Polski

Słowa św. Andrzeja znamy z relacji o jego męczeństwie. Przytaczamy je w brzmieniu z encykliki Piusa XII, który powołuje się na list Piusa XI „Ex aperto Christi latere” (1938). Życiorys liturgiczny podaje krótszą wersję tej odpowiedzi: „Tak, moja wiara prowadzi do zbawienia. Nawróćcie się”. Cytaty z encykliki według polskiego przekładu opublikowanego w serwisie Opoka.

Czego uczy dziś?

Charakter można przemienić Andrzej był z natury porywczy i uparty, ale wytrwale pracował nad sobą. Wybierz dziś jedną swoją słabość i poproś Boga o pomoc w walce z nią.

Wiara wyznana do końca Nie ukrył, że jest kapłanem, choć to kosztowało go życie. Nie wstydź się dziś swojej wiary: przeżegnaj się przed posiłkiem, powiedz dobre słowo o Bogu.

Iść do ludzi, nie czekać Chodził od wsi do wsi, by zanieść ludziom Ewangelię. Pomyśl, komu Ty możesz dziś pomóc wrócić do Boga, i pomódl się za tę osobę.

Modlitwa

Boże, Ty przez śmierć Twojego Syna chciałeś zgromadzić swoje rozproszone dzieci, spraw, abyśmy gorliwie współpracowali z dziełem Chrystusa, za które oddał życie święty Andrzej, męczennik. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, Bóg, przez wszystkie wieki wieków. Amen.

Modlitwa dnia (kolekta) ze święta św. Andrzeja Boboli (16 maja), Mszał Rzymski dla diecezji polskich.

Film z kanału

Pieśń z kanału KatolickiTV o odwadze wiary, która nie cofa się przed przeciwnościami. Nie opowiada o św. Andrzeju, ale dobrze oddaje jego postawę: wierność Chrystusowi do końca.

Źródła

← Wróć do świętych